گریزان از شهر
دربارهی ریشههای کلامی گروههای تکفیری
دکتر ابراهیم فیاض*

تکفیریگری را باید ذیل مسئله توحید و شرک دنبال کرد. بحث توحید و شرک به ماجرای حضرت ابراهیمعلیهالسلام برمیگردد. حضرت ابراهیمعلیهالسلام بهعنوان بزرگترین بنیانگذار توحید از پرستش طبیعت به پرستش خدای مطلق آسمانها و زمین میرسد. خداوند در قرآن کریم در رابطه با حضرت ابراهیمعلیهالسلام میفرماید: «و کَذلِکَ نُرى إبْراهیمَ مَلَکُوتَ السَّماواتِ وَ اْلأَرْضِ وَ لِیکُونَ مِنَ الْمُوقِنینَ»[i] خداوند متعال ملکوت آسمان و زمین را به حضرت ابراهیمعلیهالسلام نشان میدهد و حضرت ابراهیمعلیهالسلام آن را میبیند. قصه حضرت ابراهیمعلیهالسلام به لحاظ جغرافیایی در خاورمیانه اتفاق میافتد. آن حضرتاهل بابل بودهاند و بابل نیز در آن زمان جزئی از ایران محسوب میشده است. آزر که نام پدر یا عموی حضرت ابراهیمعلیهالسلام است، نیز نامی فارسی است. بهطور کلی ایران یک کشور توحیدی بوده است که ریشهی این توحیدگرایی را باید به زرتشت و قبل از آن مهرپرستی نسبت داد.